12 stycznia odbyło się I czytanie obywatelskiego projektu.
Inicjatywę godnie reprezentował Krzysztof Worobiec

Poniżej relacja Majki Wiśniewskiej:
Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody w zakresie tworzenia i zmiany granic parków narodowych na 5-tym posiedzeniu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 12 stycznia 2012 r. Po moim wystąpieniu nastąpiła seria 10-minutowych oświadczeń w imieniu 6-ciu klubów poselskich. Głos zabrali:
1) poseł Arkadiusz Litwiński (PO) wyraził poparcie i opowiedział się za skierowaniem ustawy do dalszych prac (w komisjach Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (KOŚZNiL) oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej (STiPR) – czyli jak w zeszłym roku; mówił, że wyrażanie opinii przez samorządy jest zasadne, ale stosowanie prawa veta nie: ” czym innym jest wyrażanie opinii, czego jesteśmy zwolennikami,[...] a czym innym jest udzielanie komukolwiek prawa weta. To przywołuje wspomnienia związane z niekoniecznie najlepszymi kartami naszej historii. Weto, liberum veto zawsze kojarzyło się niedobrze„; przywołał przykład szwedzki tworzenia parków narodowych, a swoje wystąpienie zakończył słowami: „Jestem przekonany, że raczej po kilku tygodniach niż miesiącach prac będziemy w stanie jako Wysoki Sejm i cały parlament przyjąć prawo, które będzie racjonalnym narzędziem do ochrony polskiego dziedzictwa narodowego w tej części, w której jest nam ono dane, nawet nie przez naszych przodków, choć również, ale przez naturę i opatrzność.”
2) poseł Jerzy Szmit (PiS) wyraził wątpliwości Klubu: ” Ogromne wątpliwości budzi główne przesłanie projektu, które zmierza do pozbawienia organów samorządu terytorialnego możliwości decydowania o utworzeniu bądź poszerzeniu działającego na ich terenie parku narodowego„, wyraził zdanie, że lokalne społeczności oraz „bezpośrednio zainteresowanych obywateli trzeba po prostu przekonać o tym, że zmiana ta nie utrudni im życia, a może nawet wpłynie na poprawę warunków ich bytowania„, a ostatecznym sprawdzianem mogłoby być referendum; nie zgodził się, że ustawa nie niesie za sobą skutków finansowych i mówił o kosztach powołania i utrzymania parków; opowiedział się za skierowaniem ustawy do KOŚZNiL oraz STiPR, i dodatkowo do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (!). Na zakończenie jednak powiedział: ” Chciałbym też podziękować wnioskodawcom za podjęcie tego trudu, bo wiem, jak ogromny jest to wysiłek, aby zebrać tyle podpisów i zbudować takie poparcie.”
3) poseł Marek Domaradzki (Ruch Palikota) w krótkim wystąpieniu oświadczył:
” Istniejące przepisy niezaprzeczalnie naruszają konstytucyjne prawa obywateli do skutecznej ochrony przyrody [...] Klub Ruch Palikota zagłosuje za proponowanymi zmianami w ustawie o ochronie przyrody.Zagłosuje za nowoczesnym i sprawiedliwym zarządem nad ochroną dobra narodowego, którym niewątpliwie są parki narodowe.”
4) poseł Marek Gos (PSL) sugerował, że nie byłoby problemu z parkami, gdyby uspołeczniano wyznaczanie obszarów Natura 2000; mówiąc o pierwszej i kluczowej proponowanej przez nas zmianie stwierdził: ” przygotowany przez inicjatywę obywatelską obywatelski projekt ochrony przyrody Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego uważa za co najmniej wątpliwy i dyskusyjny w tym punkcie” i w imieniu Klubu opowiedział się za skierowaniem ustawy do KOŚZNiL, STiPR
5) poseł Eugeniusz Czykwin (SLD) w imieniu Klubu opowiedział się za skierowaniem ustawy do KOŚZNiL, STiP: „ chcę oświadczyć, że klub SLD nie poprze projektu, o ile nie znajdą się w nim zapisy gwarantujące rozstrzyganie sporów o zakres i metody działań służących ochronie przyrody w drodze dialogu i poszukiwania rozsądnego kompromisu. Dla nas rozsądny kompromis oznaczać będzie znalezienie rozwiązań, które, zapewniając podwyższanie standardów ochrony przyrody, nie spowodują pogorszenia warunków życia miejscowej ludności” ; przywołał stanowisko samorządów (w tym konwentu marszałków) przeciw naszemu projektowi; o przypadku Puszczy Białowieskiej – podniósł tradycyjnie już kwestię ludności narodowości białoruskiej (park spowodował, że jest ich coraz mniej i uciekają z tego terenu) oraz 2 mln m3 gnijącego w Puszczy drewna; na koniec zgłosił wniosek: ” by Sejm zobowiązał rząd, aby przed rozpoczęciem prac podkomisji, którą zapewne powołamy i która zostanie utworzona, dostarczył Sejmowi założenia rozwiązań dotyczących rekompensat dla samorządów gmin za straty rozwojowe w związku z utworzeniem na ich obszarach parków narodowych.”
6) poseł Mariusz Orion Jędrysek (Solidarna Polska) w imieniu Klubu opowiedział się za skierowaniem ustawy do „odpowiedniej komisji”; stwierdził, że jego zdaniem by wypracować kompromis potrzebna będzie długa dyskusja, ale kompromis jest konieczny; przywołał niemoc we włączeniu Doliny Sowiej (wg niego wartościowej) do Karkonoskiego PN, inwestycje szkodliwe dla parków i obszarów chronionych (żwirownie i wiatraki);
” Myślę, że kompromis w tym wypadku musi być wypracowany. Minister środowiska powinien mieć możliwość podejmowania ostatecznej decyzji w tym zakresie, która pomija opinie
samorządów terytorialnych, jednocześnie dając możliwość rekompensaty w tym zakresie czy zapewniając jak najmniejszą stratę w interesach” - wydaje się więc, że SP jest za zmianą ustawy.
Następnie w ramach pytań (do przedstawiciela inicjatywy lub ministra) głos zabrali posłowie: (15.20 na sali była kulminacja: 24 posłów):
1.Anna Paluch (PiS) zarzucając nam wybiórcze czytanie konstytucji oraz dyscyplinując nas „wyciągajcie wnioski z wydarzeń” [o tworzeniu sieci Natura 2000; nota bene posłanka uważa, że sieć została powołana przez organizacje pozarządowe];
2. Henryk Siedlaczek (PO) pytał czy opiniowanie przez PROP nie będzie tylko fasadowe (o naszym drugim elemencie projektu);
3. Jerzy Borkowski (RP) zapytał ministra czy zostaną zweryfikowane plany łowieckie;
4. Marek Domaradzki (RP) sugerował, że ustawa jest blokowana przez ministerstwo środowiska, bo to nie chce odpolitycznienia odwoływania dyrektorów parków narodowych;
5. Piotr Chmielowski pytał czy zwracaliśmy się do Lasów Państwowych o proekologiczną gospodarkę w lasach;
6. Piotr Szeliga (RP) mówił, że nie można zapominać o ludziach i pytał czy myśleliśmy o referendum;
7. Krystyna Kłosin (PO) korzystając z obecności ministra Zaleskiego podniosła kwestię kładów, rozjeżdżania przez nie obszarów chronionych (wydmy, lasy), pytała czy są środki na ściganie tych kładów;
Po tych pytaniach najpierw odpowiadał minister Zaleski, który po raz kolejny potwierdził poparcie dla naszego projektu.
Następnie (godz. 15.45) ja odpowiadałem na zadawane pytanie – mówiłem m. in. o:
- 14 krokach modelu szwedzkiego tworzenia parków narodowych i partycypacji społecznej,
- tym, że park narodowy nie jest hamulcem (na świecie powstało 7000 parków i stale
powstają nowe),
- powołałem się na opracowanie prof. T. Żylicza z Warszawskiego Ośrodka Ekonomii Ekologicznej, dziekana Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego: „Analiza faktycznie obserwowanych konfliktów ‘parkowych’ wykazuje, że ludzie obwiniają parki za ograniczenia, które wcale nie są z nimi związane. Podobnie, obwiniają je za utratę możliwości inwestycyjnych, które były iluzoryczne. Ściśle rzecz ujmując, uciążliwości tego typu nie istnieją realnie..”
- o potrzebie kampanii na rzecz odczarowania złego postrzegania parków narodowych i wszystkich obszarowych form ochrony krajobrazu;
- poseł Paluch odpowiedziałem, że nie czytamy konstytucji wybiórczo,
- że wierzymy iż można wypracować procedurę efektywnych konsultacji i partycypacji obejmujące wszystkie zainteresowane grupy – także samorządy lokalne.
O godz. 15.55 zmienił się marszałek prowadzący posiedzenie (pojawił się p. Grzeszczak, PSL. a marszałek Grabarczyk odchodząc, podszedł do nas z gratulacjami i życzeniem powodzenia), a w trybie sprostowania głos zabrali ponownie:
- posłanka Anna Paluch (PiS) zarzucając nam chęć odebrania samorządom prawa decydowania,
- poseł Eugeniusz Czykwin (SLD) łagodząc swoją wypowiedź, stwierdził że społeczność nie jest przeciw powiększeniu Białowieskiego PN tylko chodzi o to że w przeszłości wiele jej obiecano, a nie dotrzymano
Ten punkty porządku obrad zakończył Marszałek informując, że głosowanie nad wnioskiem o skierowanie projektu do dalszych prac odbędzie się „w bloku głosowań”
[w piątek 13. 01 Sejm nie zgodził się, by projekt omawiała jeszcze komisja rolnictwa. Za wnioskiem o skierowanie do trzech komisji było 189 posłów, 249 było przeciw, a 2 wstrzymało się od głosu” . Ten wynik głosowania można traktować - bardzo ostrożnie oczywiście – jako sondaż: być może ukazuje on ilość przeciwników i zwolenników ustawy ?]
Do tego punktu obrad dołączone (załącznik I, str. 217 Stenogramu) są dwa teksty wystąpień niewygłoszonych:
Poseł Andrzej Bętkowski (PiS) wskazuje, że brak w tym zapisie obecnie obowiązującego uszczegółowienia, o organy uchwałodawcze jakich jednostek samorządu terytorialnego chodzi w nowelizacji ustawy,
Poseł Zbigniew Chmielowiec (PiS) pyta, czy braliśmy pod uwagę straty, jakie mogą ponieść mieszkańcy z tytułu rozszerzenia parków, czy nie spowoduje to ograniczeń terenów inwestycyjnych, kto będzie wypłacał odszkodowania właścicielom zajętych terenów i czy są na to środki finansowe?
re-transmisja „naszej” debaty sejmowej: http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/transmisja.xsp?documentId=E5C152E909FE8A04C1257984004A9393&symbol=STENOGRAM_TRANSMISJA
- nasz punkt od godz. 14.07 prawie do 16-tej.